Co to jest prawda?

Co to jest prawda?

Wziąłem słownik łaciny kościelnej i tak naprędce przetłumaczyłem drobne fragmenty ogromnego komentarza św. Tomasza z Akwinu do Ewangelii na Wielki Piątek.

Chryzostom: Jezus odpowiedział: królestwo moje nie jest z tego świata.

Augustyn: To jest to, czego dobry nauczyciel chciał, byśmy wiedzieli. Jezus odpowiada, jakby mówił: Słuchajcie, Żydzi i poganie, nie przeszkadzam panowaniu waszemu na tym świecie. Czego chcecie więcej? Przyjdźcie, aby uwierzyć w królestwo, które nie jest z tego świata. Co jest bowiem Jego królestwem, jak nie wierzący w Niego? Bóg nas wyrwał z władzy ciemności i przeniósł nas do królestwa swego Syna umiłowanego.

Chryzostom: Jeśli z tego świata byłoby królestwo moje, słudzy moi biliby się, abym nie został wydany Żydom.

Augustyn: Skoro zostało po ...

	Trzy-Krainy
	31 marca 2026 22:41

Relacje międzyludzkie i międzyosobowe.

Relacje międzyludzkie i międzyosobowe

Bloger bosman80 napisał następujący komentarz:

„Pan Bóg stworzył człowieka dla relacji. Relacji z Nim samym, ale też relacji człowieka z człowiekiem. Jeść, pić, rozmawiać, wychodzić za mąż, kupować i sprzedawać to jedne z najbardziej podstawowych czynności w relacjach międzyludzkich. Ktoś chce sprzedać, ktoś chce kupić. Ktoś z kimś dzięki temu, wchodzi w relacje. W kontakt, w zrozumienie drugiej strony”.

W powyższym komentarzu wyróżnione są dwa rodzaje relacji, które nazwałbym tak: relacje międzyludzkie i relacje międzyosobowe (jak ktoś chce, może je nazwać jakoś inaczej). Relacje międzyludzkie są relacjami przedosobowymi, ograniczają się do niższej części ludzkiej natury, czyli do ciała i psychiki. Podobne rzeczy mają zwierzęta: jedzą, piją, widzą ...

	Trzy-Krainy
	25 marca 2026 15:00

Przypadek i szczęście.

Przypadek i szczęście

Mówi się, że nie ma przypadków; są tylko znaki. Czy to prawda? Zaraz do tego wrócimy.

Św. Tomasz z Akwinu w swojej Sumie filozoficznej pisze o przypadku i szczęściu. Kiedy takie rzeczy występują? Gdy działający z jakąś intencją człowiek napotyka działanie innych ludzi, ale też jakichś zwierząt lub choćby podlega działaniu zmiennym warunkom pogodowym, musi zmienić plany. To bowiem, co się dzieje, nie jest zgodne z jego intencją, z jego planami. Jest więc przypadkiem czy, jak to się czasem to nazywa, szczęściem. Przypadki więc i szczęście należą do naszej codzienności.

Św. Tomasz pyta się: co by było, gdyby nie było przypadków? Wtedy wszystko, co się wydarza, także grzech, należałoby przypisać Bożej Opatrzności, która jest Wolą Bożą. Lecz to oczywiście jest niemożli ...

	Trzy-Krainy
	22 marca 2026 21:32

Czym człowiek różni się od zwierzęcia?

Anima po łacinie oznacza duszę, a zgrabnym przełożeniem słowa animal na język polski jest wyrażenie istota żyjąca. U św. Tomasza z Akwinu animal brutus to zwierzę, a animal rationalis to człowiek.

W księdze drugiej czy trzeciej Sumy contra Gentiles św. Tomasz wyjaśnia różnicę między duszą ludzką a zwierzęcą i wogóle między człowiekiem a zwierzęciem.

Byt substancjalny zwierzęcia tworzą jego dusza (odpowiednio do gatunku) jako forma i ciało jako materia. Forma i materia nie występują oddzielnie same, lecz dopiero razem tworzą byt. Dusza zwierzęcia, dusza zmysłowa, jest w 100% związana z funkcjonowaniem ciała tego zwierzęcia, nie ma żadnych działań własnych, czyli niezależnych od ciała.

Jasnym jest zatem, że mięso zabitego zwierzęcia można jeść, gdyż go już nie ma, jego byt się już rozpad ...

	Trzy-Krainy
	18 stycznia 2026 22:06

Trzy sposoby poznawania Boga.

Dziś już ostatni z tej bożonarodzeniowo-franciszkowej serii zarys kazania sprzed roku

6 I - Uroczystość Objawienia Pańskiego

Iz 60,1-6; Ef 3,2-3a.5-6; Mt 2,1-12

            Kolekta: Boże, Ty w dniu dzisiejszym za przewodem gwiazdy objawiłeś Jednorodzonego Syna swojego poganom, spraw łaskawie, abyśmy poznawszy Cię już przez wiarę, zostali doprowadzeni do oglądania twarzą w twarz blasku Twojego majestatu.

            Powyższa modlitwa wskazuje na trzy etapy czy też sposoby poznawania Boga. Pierwszym i podstawowym sposobem poznawania Boga jest poznanie rozumowe. Z wszystkich spostrzeżeń zmysłowych, czyli dotyczących świata widzialnego, człowiek swoim naturalnym rozumem duchowym jest w stanie dojść do poznania Boga, że On jest i że jest wszechmocny. Na poznanie rozumowe nakłada się poznani ...

	Trzy-Krainy
	6 stycznia 2026 06:44

Pan Jezus niszczy dzieła diabła.

4 I

1 J 3,7-10; J 1,35-42

            Kolekta: Wszechmogący Boże, nowe światło na niebie zwiastowało, że przybył Zbawiciel, aby świat odkupić, prosimy Cię, niech to światło zajaśnieje w naszych sercach i nieustannie odnawia nasze życie.

            Światło gwiazdy wskazało niegdyś na przyjście Zbawiciela w konkretnym czasie i miejscu. Niech to samo światło zwiastuje także to, że Zbawiciel mieszka dzisiaj w naszych sercach. Jak Mędrcy doszli do Zbawiciela, tak niech i trzy władze duchowe naszej duszy odnajdują w każdej zrozumianej prawdzie, w każdym dobrym uczynku, czyli w uczynku płynącym z prawdy, znaki Jego obecności i pomocy, ale nade wszystko Jego samego, obecnego w naszej duszy poprzez łaskę uświęcającą, a zwłaszcza w Komunii świętej.

            Św. Jan w pierwszym czytaniu przed ...

	Trzy-Krainy
	5 stycznia 2026 07:16

Od grzechu, przez łaskę, do chwały.

5 I - II Niedziela po Narodzeniu Pańskim

Syr 24,1-2.8-12; Ef 1,3-6.15-18; J 1,1-18

            Kolekta: Wszechmogący, wieczny Boże, Ty oświecasz wszystkich ludzi, którzy w Ciebie wierzą, napełnij cały świat Twoją chwałą i ukaż się wszystkim narodom w blasku Twojej prawdy.

            Św. Tomasz z Akwinu tak przedstawia drogę do dostąpienia chwały Bożej przez człowieka. Człowiekowi, zranionemu w swej naturze przez grzech pierworodny i obciążonemu tym i innymi osobistymi grzechami, lecz nawracającemu się do Boga i chcącemu dostać się do nieba, Bóg okazuje miłosierdzie poprzez Kościół. Dokonuje się ono we chrzcie świętym, a potem powtarza odnośnie grzechów osobistych w spowiedzi świętej. Drugim etapem życia jest stan łaski uświęcającej, o który trzeba się troszczyć przez życie sakramental ...

	Trzy-Krainy
	4 stycznia 2026 10:22

To Imię daje zbawienie.

3 I - Wsp. Najświętszego Imienia Jezus

Flp 2,6-11; Mt 1,18-25

            Kolekta: Najłaskawszy Boże, Ty ustanowiłeś Jednorodzonego Syna swojego Zbawicielem rodzaju ludzkiego i kazałeś nadać Mu imię Jezus, spraw, abyśmy cieszyli się w niebie oglądaniem Tego, którego święte imię czcimy na ziemi.

            Na różne sposoby można czcić imię Jezus. Św. Franciszek wypowiadał je z tak wielką czcią i słodyczą, jak gdyby spożywał miód. Kazał też zbierać leżące w nieodpowiednich miejscach kartki Pisma świętego czy książek do nabożeństwa, gdyż było na nich wypisane imię Jezus[1]. Św. Franciszek pisał, że jest gotów całować stopy braciom, byleby tylko z miłością i pokorą czcili to Imię i całe słowo Boże[2]. Św. Jan Kapistran nosił ze sobą tabliczkę z wyrytym imieniem Jezus. Zabierał ją ze sobą ...

	Trzy-Krainy
	3 stycznia 2026 08:25

O używaniu sił.

2 I - Wsp. świętych Bazylego Wielkiego i Grzegorza z Nazjanzu, biskupów i doktorów Kościoła - Lb 6,22-27; Ga 4,4-7; Łk 2,16-21

            Kolekta: Boże, Ty oświeciłeś swój Kościół przykładem i nauką świętych Bazylego i Grzegorza, spraw, abyśmy pokornie poznawali Twoją prawdę i wprowadzali ją w czyn przez miłość.

            Pan Bóg obdarzył rozumną naturę człowieka dwoma głównymi siłami, by osoba ludzka mogła być wewnętrznie uporządkowana i posłuszna swemu Stwórcy. Siła poznania, czyli rozum duchowy, ma za przedmiot prawdę, do której stara się dojść, by ją zrozumieć. Siła pragnienia, czyli wolna wola duchowa, wprowadza zrozumiane prawdy w czyn tak, by osiągnąć dobro, bo ono jest celem tej siły. Dlatego też modlimy się dzisiaj do Boga:  abyśmy pokornie poznawali Twoją prawdę i wprowadz ...

	Trzy-Krainy
	2 stycznia 2026 08:38

Braterstwo nie z tego świata.

Rok temu, 1 stycznia:

1 I - Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi

Lb 6,22-27; Ga 4,4-7; Łk 2,16-21

            Kolekta: Boże, Ty przez dziewicze macierzyństwo Najświętszej Maryi Panny obdarzyłeś ludzi łaską wiecznego zbawienia, spraw, abyśmy doznawali orędownictwa Tej, przez którą otrzymaliśmy Twojego Syna, Dawcę życia wiecznego.

            W dzisiejszą uroczystość czcimy dziewicze macierzyństwo Najświętszej Maryi Panny. Bycie Matką Bożą jest najwyższą osobistą godnością, do jakiej została wyniesiona Maryja. Przed przyjęciem przez Nią tej godności Pan Bóg przez wiele pokoleń wychowywał naród wybrany i przez proroków zapowiadał szczegóły tego wydarzenia tak, by każdy mógł je rozpoznać.

            W pierwszym czytaniu Bóg objawia Mojżeszowi, jakim błogosławieństwem będzie darzył ...

	Trzy-Krainy
	1 stycznia 2026 11:00

Pomost do Boga.

I kolejny zarys kazania sprzed roku:

31 XII – VII dzień Oktawy Narodzenia Pańskiego

1 J 2,18-21; J 1,1-18

            Kolekta: Wszechmogący, wieczny Boże, z Twojej woli wszelkie dążenie człowieka do Ciebie ma swój początek i swoje dopełnienie w tajemnicy Narodzenia Twojego Syna, spraw, abyśmy należeli do Chrystusa, który jest Zbawicielem wszystkich ludzi.

            Przyjście Syna Bożego w ciele ludzkim na świat jest centralnym wydarzeniem historii zbawienia, ale także całej historii ludzkości. Potwierdza i ukazuje miłość Boga, który jest Stworzycielem i Zbawicielem, zawsze gotowym przyjść z pomocą, ze zbawieniem, swojemu stworzeniu. Właśnie On, Zbawiciel, chce dać łaskę każdemu człowiekowi, by ten uczestniczył w dobru czynionym przez Boga. Dzięki łasce uświęcającej człowiek wie, że ...

	Trzy-Krainy
	31 grudnia 2025 08:26

Dwie drogi.

30 XII – VI dzień Oktawy Narodzenia Pańskiego

1 J 2,12-17; Łk 2,36-40

            Kolekta: Wszechmogący Boże, od dawna przygniata nas jarzmo grzechu, spraw, aby nas wyzwoliło nowe narodzenie w ludzkim ciele Twojego Syna, Jezusa Chrystusa.

            Kolekta dzisiejszej Mszy świętej przypomina nam o grzechu pierwszych rodziców, który potem wszystkie osoby ludzkie - z wyjątkiem Najświętszej Maryi Panny - dziedziczą, a który powoduje, że ludzie popełniają wiele grzechów osobistych. Zatem człowiek własnymi siłami nie tylko że nie potrafi wyzwolić się spod jarzma grzechu pierworodnego, ale to jarzmo ciągle powiększa. Dlatego Syn Boży przyjmuje naturę ludzką, by poprzez nią odkupić wszystkich ludzi. Obchodzenie Świąt Narodzenia Pańskiego przez nas jest początkiem naszej radości z uczestnic ...

	Trzy-Krainy
	30 grudnia 2025 07:27

Szata w królestwie niebieskim.

W tym roku 28 grudnia była niedziela, ale rok temu obchodziliśmy święto świętych Młodzianków:

28 XII – Święto świętych Młodzianków, męczenników

1 J 1,5-2,2;Mt 2,13-18

            Kolekta: Boże, nasz Ojcze, w dniu dzisiejszym święci Młodziankowie, męczennicy, obwieścili Twoją chwałę nie słowami, lecz śmiercią, spraw, abyśmy całym życiem wyznawali wiarę w Ciebie, którą głosimy ustami.

            Święci Młodziankowie zostali męczennikami, my zaś mamy stać się świętymi wyznawcami, to znaczy, że wiarę głoszoną ustami mamy wyznawać życiem. Pisze o tym także św. Jan w pierwszym czytaniu, kontynuując naukę o współuczestnictwie z Bogiem poprzez Kościół święty:  Mamy z Nim współuczestnictwo. // Jeżeli chodzimy w światłości, tak jak On sam trwa w światłości, to mamy jedni z drugimi współuczestni ...

	Trzy-Krainy
	29 grudnia 2025 08:10

Św. Rodzina i św. Franciszek.

Kolejny zarys kazania, sprzed roku, więc na podstawie Czytań mszalnych sprzed roku.

29 XII – Święto Świętej Rodziny Jezusa, Maryi i Józefa

1 Sm 1,20-22.24-28; 1 J 3,1-2.21-24; Łk 2,41-52

            Kolekta: Boże, Ty w Świętej Rodzinie dałeś nam wzór życia, spraw, abyśmy złączeni wzajemną miłością naśladowali w naszych rodzinach Jej cnoty i doszli do wiecznej radości w Twoim domu.

            Powyższa modlitwa ukazuje prawdę o rodzinie, jako naturalnych i podstawowych więziach między najbliższymi ludźmi. Łączność między tymi ludźmi nazwana jest wzajemną miłością, co odpowiada przykazaniu miłości do bliźniego. Ponieważ człowiek ma duszę nieśmiertelną, dlatego rodzina ma być również przestrzenią wzajemnej pomocy w zdążaniu do wiecznej chwały. W rodzinie jako takiej pragnie uczestniczyć t ...

	Trzy-Krainy
	28 grudnia 2025 06:44

Św. Jan Apostoł i św. Franciszek.

27 XII – Święto św. Jana, apostoła i ewangelisty

1 J 1,1-4; J 20,2-8

            Kolekta: Boże, Ty nam objawiłeś tajemnice Twojego Słowa przez świętego Jana Apostoła, oświeć nasze umysły, abyśmy pojęli i umiłowali naukę, którą głosił.

            Modlimy się dzisiaj w Kolekcie, by Bóg oświecił nasze umysły. Prosimy zatem o łaskę, czyli o dar nadprzyrodzony , by głębia naszej ludzkiej natury, nazywana umysłem, sercem lub duchem, nie była pogrążona w ciemności, lecz by rozjaśniało ją światło Boże. Dzięki tej Bożej pomocy pojmujemy i miłujemy naukę, którą głosił św. Jan. Zatem w naukę tę angażujemy nasze władze duchowe: pojmujemy ją rozumem, miłujemy wolną wolą, a zrozumiane prawdy przechowujemy w pamięci duchowej.

            Wymienionymi tutaj władzami duchowymi docieramy do prawd, czyl ...

	Trzy-Krainy
	27 grudnia 2025 09:07

Św. Szczepan i św. Franciszek.

Dziś kolejny zarys kazania, także sprzed roku.

26 XII – Święto św. Szczepana, pierwszego męczennika

Dz 6,8-10;7,54-60

            Kolekta: Wszechmogący Boże, obchodzimy narodziny dla nieba świętego Szczepana, pierwszego męczennika, który się modlił nawet za swoich prześladowców, daj nam naśladować jego przykład i naucz nas miłować nieprzyjaciół.

            Św. Franciszek z Asyżu w swoich Pismach często ukazuje sposób postępowania zakonników w sytuacjach, gdy są prześladowani. Odpowiedzią na prześladowania ze strony ludzi powinna być zawsze miłość[1]. Przykładem naśladowania Pana Jezusa są dla wierzących wszyscy ci, którzy już osiągnęli życie wieczne w królestwie niebieskim[2]. Drogą do królestwa niebieskiego jest miłość do nieprzyjaciół. Pisze o tym św. Franciszek w swoich Napomnienia ...

	Trzy-Krainy
	26 grudnia 2025 08:12

Boże Narodzenie u św. Franciszka.

Radosnych i pełnych Bożej Miłości świąt Narodzenia Pańskiego dla Państwa Gabriela i Lucyny wraz z Rodziną oraz dla wszystkich uczestniczących w Szkole Nawigatorów.

Poniżej zaś zamieszczam tekst zarysu kazania sprzed roku, wówczas w Warszawie.

*******

25 XII – Uroczystość Narodzenia Pańskiego

Łk 2,15-20

            Kolekta: Przeniknięci nowym blaskiem Wcielonego Słowa, prosimy Cię, wszechmogący Boże, spraw, niech w naszych czynach odbija się światło, które przez wiarę jaśnieje w naszych duszach.

            Św. Franciszek z Asyżu zawsze spoglądał na Pana Jezusa na tle całości Jego posłania i życia. Stąd nawet wtedy, gdy pisze o Narodzinach Jezusa z Maryi, po chwili wspomina Jego mękę, śmierć i zmartwychwstanie, przez które otworzył nam drogę zbawienia[1]. Również w Oficjum o Męce Pański ...

	Trzy-Krainy
	25 grudnia 2025 07:38

W ogrodzie warzywnym.

Pozdrawiam wszystkich z ogrodu klasztornego w Rywałdzie, w którym już kilka miesięcy solidnie pracuję. Na chwilę wyrwałem się z zajęć tamże, by napisać kilka słów. Praca w ogrodzie, a zwłaszcza wyrywanie chwastów i inne najróżniejsze robótki, jest oczywiście na chwałę Bożą. Ale także, oprowadzając grupy, które nawiedzały sanktuarium Matki Bożej Pocieszycielki Strapionych, prowadziłem je na koniec do ogrodu, zwłaszcza w lipcu, sierpniu i wrześniu. Tutaj miałem radość częstować pielgrzymów winogronami, gruszkami, jabłkami, śliwkami, ofiarowywać tym, którzy chcieli, kabaczki, selery, czy pory. Bo miód z pasieki brata pszczelarza nabywali już wcześniej w Sali Pamięci bł. Prymasa Tysiąclecia.

Teraz powoli zbiera się z pola kolejne warzywa i znosi do piwnicy, robi się kompost i porządkuje si ...

	Trzy-Krainy
	22 października 2025 10:11

Św. Klara z Asyżu, uroczystość.

11 VIII - Uroczystość św. Klary, dziewicy

Oz 2,16-17.21-22; 2 Kor 4,6-10.16-18; J 15,4-10

            Kolekta: Miłosierny Boże, Ty doprowadziłeś świętą Klarę do umiłowania ubóstwa, spraw za jej wstawiennictwem, abyśmy żyjąc w ubóstwie ducha zgodnie z nauką Chrystusa, doszli do oglądania Ciebie w Królestwie niebieskim.

            Są trzy rodzaje szczęścia dostępnego ludziom: życie pełne przyjemności, życie aktywne, życie kontemplacyjne[1]. Każdy z tych rodzajów inaczej odnosi się do szczęścia wiecznego, które ludziom przygotował Pan Bóg. Życie pełne przyjemności jest sprzeczne ze szczęściem wiecznym, gdyż polega na niegodziwym zdobywaniu dóbr materialnych i zaszczytów. Nawrócenie polega zatem na odrzuceniu tego stylu życia, a pomocą są zarówno władze duchowe i cnoty kardynalne osoby lu ...

	Trzy-Krainy
	10 sierpnia 2025 17:49

Św. Teresa Benedykta od Krzyża, święto.

9 VIII - Święto św. Teresy Benedykty od Krzyża, dziewicy i męczennicy, patronki Europy - Oz 2,16b.17b.21-22; Mt 25,1-13

            Kolekta: Boże naszych ojców, Ty doprowadziłeś świętą Teresę Benedyktę, męczennicę, do poznania Twojego ukrzyżowanego Syna i wezwałeś ją do naśladowania Go aż do śmierci, spraw za jej wstawiennictwem, aby wszyscy ludzie uznali w Chrystusie Zbawiciela i przez Niego doszli do oglądania Ciebie w wieczności.

            Kościół w powyższej modlitwie wyznaje, że Bóg doprowadził św. Teresę Benedyktę do poznania ukrzyżowanego Syna Bożego. Od chwili stworzenia każdy człowiek ma w sobie siłę poznawania prawdy, którą jest rozum duchowy. W chwili chrztu świętego rozum ten zostaje oświecony Boską Cnotą Wiary, cnotą wlaną, dzięki której chrześcijanin przyjmuje za prawdę ...

	Trzy-Krainy
	8 sierpnia 2025 20:04